Psychologische veiligheid in organisaties en teams was voor Breinkorf hét thema van 2025. We werden hier afgelopen jaar veelvuldig op uitgenodigd door opdrachtgevers en bouwden verder aan specialistische kennis rondom dit onderwerp. We deden cultuuronderzoek en werden ingeschakeld voor het herstellen of realiseren van een veilige teamcultuur. Vanuit deze ervaringen belichten we in deze blog graag de positieve kant van psychologische veiligheid in teams en organisaties.
Psychologische veiligheid voegt overduidelijk waarde toe in teams als het gekoppeld wordt aan het realiseren van de organisatiedoelstellingen. Een veilig klimaat leidt namelijk niet alleen tot ontspanning, maar ook tot vernieuwing en beter presteren (onderzoek Rozovsky). De waarde van psychologische veiligheid is daarom van belang voor onze rol als organisatie- en teamcoach. Als we zicht krijgen op de bestaande teamcultuur via onder meer taal, patronen en ongeschreven regels en regelmatig met de medewerkers reflecteren op teamgedrag kunnen we het gewenste klimaat met elkaar werkend krijgen.
Psychologische veiligheid gaat vooral over de interactie tussen mensen. Dat je je mening geeft, zonder bang te hoeven zijn dat deze je wordt nagedragen, er regelmatig lastige vragen kunnen worden gesteld, dat de stem van de minderheid wordt gehoord, je de leidinggevende kunt tegenspreken en je collega uitdaagt het beter te doen, zodat de afgesproken doelen worden gehaald. En dat je als groep verantwoordelijk bent voor een constructief en ondersteunend klimaat.
Wij ervaren elke dag de positieve impact van psychologische veiligheid! Als organisaties hierop inzetten -naast sociale veiligheid- ontstaat er meer gedeelde verantwoordelijkheid en zijn er minder excessen. Als er wél wat speelt, wordt het eerder bekend en daarmee vaak minder groot.
Psychologische veiligheid bouw je in teams en zo verspreidt het zich door de organisatie. De verschillende interactie-onderdelen beïnvloeden elkaar. Als je durft te zeggen wat je vindt, spreek je elkaar ook makkelijker aan en kun je samen sparren over hoe het nog beter of anders kan. Niet zo gek dus dat psychologische veiligheid een stevige basis biedt om als organisatie goede resultaten te boeken.
Als je wilt weten hoe dat zit in jouw team kun je een snelle check doen. Je kunt de aanwezigheid van psychologische veiligheid in je team herkennen aan de hand van de volgende kenmerken*:
- Inclusie: thuisgevoel in je team. Dat je mag zijn we je bent, de ander mag zijn wie die is, interesse toont in elkaar.
- Delen: meningen, fouten, alles ter tafel kunnen brengen en met elkaar kunnen bespreken en interesse hebben in die mening van een ander. Niet tegenover elkaar, maar naast elkaar.
- Leveren: iedereen doet vanaf de eerste dag mee aan alle activiteiten en is direct een volwaardig teamlid.
- Uitdagen: wat we vandaag doen, is dat beter dan gister én is dat voldoende voor morgen?
*bron: Joriene Beks
Is het dan altijd ‘hoera’ in teams met een veilige cultuur? Zeker niet, ook daar zitten uiteenlopende emoties. Alleen worden deze makkelijker geuit en er wordt meteen gekeken in hoeverre het voorkomen had kunnen worden. Wat had jij of ik anders kunnen doen? En hoe kunnen we hiervan leren? Met andere woorden: even de druk eraf halen én via zelfreflectie weer verder komen. Op dit vlak ligt er een schone taak voor zowel organisatie- en teamcoaches als leidinggevenden. Als er regelmatig wordt gespiegeld op psychologische veiligheid, kan een team zich duurzaam (door)ontwikkelen. En daar mag het wat ons betreft nog vaker over gaan dit jaar!
Wil jij weten hoe je een veilig klimaat in je team(s) realiseert? Dan biedt onze masterclass ‘Psychologische Veiligheid’ je veel praktische voorbeelden en handige tools. Senior coaches Max van der Zwaag en Daniëlle Lewis begeleiden deze masterclass. Zij hebben veel expertise en werken dagelijks met vraagstukken over psychologische veiligheid.
